اکتشاف معدن زمین شناسی اقتصادی(لاهیجان)

وبلاگ فارغ التحصیلان اکتشاف معدن و زمین شناسی اقتصادی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان

تقدیم به استاد عزیزم دکتر افشار ضیاء ظریفی

ماسه بسیار فراتر از یک ماده ملالت آور خواهد بود اگر بدانید که به چه چیزی می نگرید!

دانه های بسیار گرد شده ماسه که از صحرای گوبی (Gobi) در مغولستان بدست آمده اند. ماسه بادی (Wind-blown sand) هنگامیکه که در امتداد سطح زمین به بالا می جهد، متحمل ضربات کوچک مکرر می گردد. این ضربات بتدريج بیرون زدگی نوک تیز دانه ها را سائیده وبه سطح آنها یک جلای"مات" می بخشد. عرض این تصویر تقریباً 10 سانتیمتر می باشد. (تصویر از Siim Sepp)

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم شهریور 1392ساعت 12:34  توسط هومن حاجی کریمی  | 

سنگی رسوبی مشابه سنگ آهک که به "دولوستون" و "سنگ دولومیت" نیز شهرت دارد.

"دولومیتس" (The Dolomites) نام رشته کوهی در شمال شرق ایتالیا و بخشی از آلپ ایتالیایی می باشد. این رشته کوه یکی از بزرگترین برونزدهای سنگ های دولومیتی در زمین بوده و به همین سبب نام "دولومیتس"را برای آن برگزیده اند. این رشته کوه در زمره میراث جهانی یونسکو قرار دارد. (تصویر از iStockphoto, Dan Breckwoldt)

توجه: دولومیت هم نوعی کانی و هم نوعی سنگ می باشد.

"دولومیت" واژه ای است که بوسیله زمین شناسان به دو طریق متفاوت مورد استفاده قرار می گیرد: 1) به عنوان نام کانی دولومیت 2) به عنوان نام سنگی که تحت عنوان دولومیت، دولوستون یا سنگ دولومیت شناخته می شود. این مقاله در مورد سنگ دولومیت می باشد.

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیستم شهریور 1392ساعت 21:50  توسط هومن حاجی کریمی  | 

یک کانی سنگ ساز و تشکیل دهنده اصلی سنگی رسوبی که تحت نام "دولوستون" شناخته می شود.

دولومیت چیست؟

دولومیت یک کانی سنگ ساز معمولی می باشد. این کانی، یک کربنات منیزیم کلسیم با ترکیب شیمیایی CaMg(CO3)2 می باشد. این کانی، سازنده اصلی سنگی رسوبی به نام دولوستون و سنگی دگرگونی به نام مرمر دولومیتی می باشد. سنگ آهکی که حاوی کمی از دولومیت است تحت عنوان سنگ آهک دولومیتی شناخته می گردد.

به ندرت دولومیت در حال شکل گیری درمحیط های رسوبی جدید یافت می گردد اما دولوستون ها می توانند از لحاظ جغرافیایی گسترده و به ضخامت صدها تا هزاران در سابقه زمین چینه شناسی* وجود داشته باشند. اغلب سنگ هایی که غنی از دولومیت هستند در اصل به صورت گِل های کربنات کلسیمی ته نشین شده اند که بعدها به صورت پساته نشینی (postdepositionally) بوسیله آب منفزی (pore water) غنی از منیزیم برای ایجاد دولومیت جایگزین می گردد.

*سابقه چینه شناسی (stratigraphic record : توالی های لایه های سنگی. همبستگی توالی های سنگی مختلف که زمین شناسان را قادر می سازد تا به پی جویی رخدادهای زمین شناسانه بخصوص در یک زمان بخصوص بپردازند.)

دولومیت همچنین یک کانی معمول در رگه های هیدروترمالی می باشد که در آنجا همراه با باریت، فلوریت، پیریت، کالکوپیریت، گالن و اسفالریت یافت می گردد. در این رگه ها دولومیت به شکل بلورهای رُمبوهدرال که گهگاهی بگونه ای واضح، سطوح رخ خمیده (curved faces) دارند.

بلورهای دولومیت بدست آمده از پِنفیلد ایالت نیویورک (Penfield, New York). بزرگی این نمونه در حدود 6.7 سانتیمتر می باشد.

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه نوزدهم شهریور 1392ساعت 17:50  توسط هومن حاجی کریمی  | 

کانه اصلی سرب که گهگاهی به جهت محتوای نقره اش مورد استخراج قرار می گیرد

گالن چیست؟

گالن، یک کانی سولفیدی سرب با ترکیب شیمیایی PbS می باشد. گالن اصلی ترین کانه سرب در جهان می باشد و از شمار زیادی از کانسارها در کشورهای مختلفی استخراج می گردد. در سنگ های آذرین و دگرگونی، گالن در رگه های هیدروترمالی دما متوسط تا دمای پائین یافت می گردد. در سنگ های رسوبی این کانه به صورت رگه ها، سیمان های برشی، دانه های مجزا و به عنوان جانشین سنگ آهک و دولوستون (dolostone) ایجاد می گردد.

شناسایی گالن بسیار آسان است. قطعات تازه شکسته شده، رخی کامل در سه جهت از خود نشان داده که با زاویه 90 درجه یکدیگر را قطع می نمایند. این کانی، رنگ نقره ای بخصوص و جلای فلزی درخشان دارد. گالن در اثر مجاورت با هوا به رنگ خاکستری مات در می آید. به این خاطر که سرب عمده ترین عنصر موجود در گالن می باشد، این کانی وزن مخصوصی بالا (7.6 تا 7.4) دارد که این قضیه به محض برداشتن حتی نمونه ای کوچک قابل درک می باشد. سختی موس گالن 2.5 است و رنگ خاکه ای خاکستری تا مشکی ایجاد می نماید. بلورها متعارف و معمولاً مکعبی (کوبیک)، هشت ضلعی (اکتاهدرال) و یا یا با تغییر شکل جزئی (modification) می باشند.

عکسی زیبا از بلور کوبیک گالن همراه با بلورهای کلسیت. هر ضلع این بلورگالن در حدود 5 سانتیمترمی باشد. این نمونه از معدن سوئیتواتر بخش رینولدز ایالت میسوری (Sweetwater Mine, Reynolds County, Missouri) بدست آمده است. (تصویر از Rob Lavinsky /iRocks.com)

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه چهاردهم شهریور 1392ساعت 15:16  توسط هومن حاجی کریمی  | 

بسیار پیش از اینکه خط بوجود آید، بشر رویدادها، باورها، نقشه ها و احساسات را از طریق علامتگزاری روی صخره ها ثبت می نمود. گهگاهی آنها را برروی سنگ ها حکاکی و گاهی با خراشیدن پوشش سطحی، ایجاد می نمود. گاهی نیز بر روی صخره ها به نقاشی می پرداخت. روشی که انسان ها از آن بهره می جستند بواسطه در دسترس بودن یک "رنگ" ، سختی سنگ ها و در دسترس بودن ابزارهایی که آنها می توانستند برای ایجاد پیامشان بهره برند، تعیین می گردید.

به تمامی این طرح ها و نقش ها "هنر صخره ای" (Rock Art) گفته می شود. انسان ها برای هزاران سال در گرداگرد جهان در حال ایجاد هنرصخره ای بوده اند. برخی از پیغام های آنان که هزاران سال  قبل ایجاد گردیده همچنان قابل مشاهده می باشد. با اینکه قدیمی ترین آنها معمولاً در پناهگاه های سنگی یعنی جایی که آنها را از عوامل طبیعی در امان می داشت، یافت می گردند اما برخی از نمونه های هنرهای صخره ای در آب و هوای خشک برای ده تا پانزده هزار سال دوام آورده اند. این امر بستگی به این دارد که آن کارهنری چگونه ایجاد شده، جهت ساخت آن کدام طرف بوده و نوع سنگی که به عنوان "بوم نقاشی" مورد استفاده قرار گرفته است، چه بوده است.

دو نوع اصلی از هنر صخره ای وجود دارد: سنگ نگاره ها (petroglyphs) و سنگ نگاشته ها (pictographs). شرحی مختصر از هریک در ادامه آمده است.

سنگ نگاره های صخره ماسه سنگی روزنامه (Newspaper Rock) در جنوب غربی ایالت یوتا (تصویر از Jeremy Edwards )

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه نهم شهریور 1392ساعت 13:28  توسط هومن حاجی کریمی  | 

مقدمه

علوم زمین که علم مطالعه زمین و همسایگانش در فضاست، علمی هیجان انگیز همراه با بسیاری کاربردهای جالب و عملی (interesting and practical applications) می باشد. برخی از دانشمندان علوم زمین، دانش خود را در جهت یافتن و گسترش منابع انرژی و منابع معدنی بکار می بندند. برخی دیگر، اثر فعالیت های بشری را بر محیط زیست مطالعه و روش هایی را جهت حفاظت از سیاره طراحی می نمایند. گروهی، دانش خود را در خصوص فرآیندهای زمین، مانند آتشفشان ها، زمین لرزه ها و طوفان ها برای ایجادنمودن سکونتگاه هایی بکارمی بندند که افراد مقیم در آنها درمعرض چنین رخدادهای خطرناکی قرار نگیرند.

علوم زمین و همسایگان زمین در فضا

علوم زمین، مطالعه زمین و همسایگان زمین در فضا می باشد. تصویر فوق اولین تصویر تمام کره از زمین است که در قرن بیست و یکم گرفته شده است. این تصویر بوسیله ماهواره جی اُو ئی اس- 8 متعلق به سازمان ملی اقیانوسی و جوی (NOAA's GOES-8) در ژانویه سال 2000 و در ساعت 12:45 دقیقه زمان استاندارد شرقی گرفته شده است. (تصویر از GOES project)

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه ششم شهریور 1392ساعت 11:14  توسط هومن حاجی کریمی  | 

گازطبیعی سوختی پراهمیت و ماده ای خام در فرآیند ساخت می باشد.

گازطبیعی: یک سوخت و یک ماده خام

گازطبیعی به شیوه های گوناگونی بکارگرفته می شود. اگرچه اغلب دیده شده که گازطبیعی به عنوان سوختی برای پخت و پز و گرمایش بکار گرفته شده اما این ماده توانایی های بسیار و کاربردهای فراوانی در تولید موادخام دارد که شگفت انگیز می باشند.

در ایالات متحده، اغلبِ گاز طبیعی به عنوان سوخت سوزانده می شود. در سال 2009 در حدود 25 درصد از انرژی مصرف شده در ایالات متحده از گاز طبیعی حاصل گردید. گاز طبیعی برای تولید الکتریسیته، گرمایش ساختمان ها، سوخت خودروها، گرم کردن آب، پختن غذا، کوره های صنعتی برقی و حتی بکاراندازی سیستم های تهویه هوا بکار گرفته شد.

کاربردها گازطبیعی درایالات متحده، سال 2009

در سال 2009، ژنراتورهای الکتریکی، صنعت، ساختمان های مسکونی و تجاری عمده ترین بخش های مصرف کننده انرژی در ایالات متحده بودند. (تصویر از اداره اطلاعات انرژی ایالات متحده، نشریه ماهانه فوریه 2010 گاز طبیعی)

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه چهارم شهریور 1392ساعت 12:54  توسط هومن حاجی کریمی  | 

روشی مفید برای جایجایی گاز در جاهایی که خطوط لوله در دسترس نیستند

تصویرفوق، پایانه های مایع سازی و گازسازی مجدد (regasification) گاز طبیعی مایع شده را نشان می دهد. در پایانه مایع سازی (سمت چپ) گاز طبیعی بوسیله خط لوله از یک میدان گازی دریافت، مایع سازی و ذخیره می گردد. سپس در کشتی های حامل گازطبیعی مایع قرار می گیرد. در پایانه گازسازی مجدد (سمت راست) گازطبیعی مایع به درون مخازن ذخیره سازی تخلیه گردیده در آنجا مجدداً گاز شده و در انباشتگاه قرار می گیرند. در مرحله بعد این گاز، فشرده شده و به درون سیستم توزیع خط لوله که گازطبیعی را به مصرف کننده نهایی می رساند فرستاده می شود.

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه دوم شهریور 1392ساعت 20:5  توسط هومن حاجی کریمی  | 

"تقدیم به استاد گرانقدر پروفسور فرید مور"

سنگ میزبان کرومیت، سنگ منشاء الماس ها و یک مخزن احتمالی برای CO2 جوی

کیمبرلیت، سنگی که در بسیاری از لوله های الماس (diamond pipes : تنوره های الماس) یافت می گردد، گونه ای از پریدوتیت می باشد. نمونه فوق قطعه ای از کیمبرلیت با شمار زیادی از ذرات قابل رویت فلوگوپیت و یک بلور الماس هشت ضلعی شش میلیمتری با وزن تقریبی1.8 قیراط می باشد. این نمونه از معدن الماس فینش (Finsch) در آفریقای جنوبی بدست آمده است. (تصویر از StrangerThanKindness)

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه سی و یکم مرداد 1392ساعت 18:17  توسط هومن حاجی کریمی  | 

"تقدیم به دوست عزیزم دکتر صادق تحریری"

از بناهای یادبود گرفته تا سنگ خردشده تا مواد آرایشی و داروها، معدود سنگی

 کاربردهای بسیار همچون مرمر دارد

ویژگی ها و کاربردهای سنگ مرمر

اندک سنگی، کاربردی وسیع مانند مرمر دارد. این سنگ به سبب زیبائیش در معماری و مجسمه سازی، به دلیل استقامتش به عنوان یک ماده ساختمان سازی، به سبب ویژگی های نوریش در موادآرایشی، رنگ و کاغذ مورد استفاده قرار می گیرد. مرمر ویژگی های منحصر به فرد بسیاری دارد که آنرا سنگی ارزشمند در صنایع گوناگون بیشماری می گرداند. تصاویری که در ادامه خواهید دید نشاندهنده اندکی از کاربردهای گوناگون مرمر می باشند.

تاج محل

"تاج محل" یکی از زیباترین و مشهورترین بناهای جهان می باشد. این بنا بین سال های 1632 و 1653به عنوان آرامگاهی برای "ممتاز محل" سومین همسرشاه جهان ساخته شد. مرمر در تمامی قسمت های ساختمان از جمله گنبد و ستون ها بکار گرفته شد. (تصویر از standby, iStockphoto )

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و هشتم مرداد 1392ساعت 14:4  توسط هومن حاجی کریمی  | 

یگانه کانه کروم، فلزی که جهت ساختن فولاد زنگ نزن، نیکل و آبکاری کروم بکار می رود.

کرومیت چیست؟

کرومیت یک کانی اکسید تشکیل یافته از کروم، آهن و اکسیژن (FeCr2O4) می باشد. کرومیت خاکستری تیره تا سیاه با جلایی فلزی تا نیمه فلزی و وزن مخصوصی بالا می باشد. این کانی در سنگ های آذرین بازیک تا الترابازیک و سنگ های رسوبی و دگرگونی ای که بواسطه دگرسانی (آلتراسیون) ناشی از حرارت و هوازدگی سنگ های حاوی کرومیت ایجاد می گردند، شکل می گیرد.

کرومیت به این دلیل با اهمیت است که تنها کانه اقتصادی کروم (عنصری اساسی برای تولید گستره ای از فلزات و مواد شیمیایی) می باشد. بسیاری از کانی های دیگر حاوی کروم می باشند اما هیچکدام از آنان در کانسارهایی که به منظور تولید کروم قابلیت استخراج اقتصادی را داشته باشند، یافت نمی گردند.

نمونه ای از کرومیت که از منطقه ترانسفال (Transvaal) آفریقای جنوبی بدست آمده است. بزرگی این نمونه در حدود 10 سانتی متر می باشد.

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه بیست و ششم مرداد 1392ساعت 12:34  توسط هومن حاجی کریمی  | 

خصوصیات منحصربه فرد هلیم آنرا مبدل به گازی عالی برای بسیاری از کاربردهای مهم می سازد

هلیم چیست؟

هلیم، عنصری شیمیایی و گازی بی رنگ، بی بو، بی مزه و بی اثر می باشد. این ماده، کوچکترین شعاع اتمی را در میان تمامی عناصر داشته و دومین عنصر سبک جهان است (وزن اتمی هیدروژن از هلیم کمتر است). این گاز از هوا سبکتر است.

بسیاری می دانندکه هلیم به عنوان گاز فرازبَر(lifting gas) در بلیمپ ها (blimps: کشتی های هوایی غیر صلب ) و در بادکنک های میهمانی بکار می رود اما قادر نیستند که به سایر کاربردهای هلیم اشاره نمایند. کاربردشماره یک هلیم کاربرد آن به عنوان گاز خنک کننده در دستگاه های تصویر برداری رزونانس مغناطیسی (MRI) بکاررفته در مراکز پزشکی می باشد. دیگر کاربردهای مهم هلیم عبارتند از: گازی محافظ در جوشکاری، گازی بی اثر برای ساخت اتمسفر کنترل شده، گازی فَرار جهت نشت یابی و گازی با ویسکوزیته پائین برای تنظیم فشار ترکیبات تنفسی.

بسیاری شنیده اند که هلیم در بالون های هواشناسی (weather balloons)، بلیمپ ها (blimps: کشتی های هوایی غیر صلب ) و بادکنک های میهمانی برای بالابردن آنها مورد استفاده قرار می گیرد. این ها کاربردهای پیش پا افتاده هلیم هستند. کاربردی که هلیم بیشتری را به نسبت دیگر کاربردها مصرف می نماید، خنک کننده آهنربا در دستگاه های  اِم آر آی (MRI) در مراکز پزشکی می باشد (تصویر از Derek Jensen )

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و سوم مرداد 1392ساعت 10:48  توسط هومن حاجی کریمی  | 

اطلاعاتی در خصوص مصارف، ذخایر، عرضه، تقاضا و مقدار تولید کروم

چاپ مجدد از برگه اطلاع رسانی سپتامبر 2012سازمان زمین شناسی ایالات متحده. برگردان مطلب از انگلیسی به فارسی، هومن حاجی کریمی، مرداد 92

کروم چیست؟

کروم، فلزی سخت، براق، به رنگ خاکستری فولادی (steely-gray) است که پذیرای صیقلی آینه ای (high polish) می باشد. این فلز، نقطه ذوبی بالا دارد و یک روکش فلزی براق سفید نقره ای و سخت برروی فولاد ودیگر مواد می باشد. کروم به دلیل سختی و مقاومت در برابر خوردگی یکی از مهمترین و ضروری ترین فلزات صنعتی است. با اینکه از این فلز اغلب جهت تولید فولاد زنگ نزن و آلیاژهای غیرآهنی بکار می رود؛ اما برای ساختن رنگدانه ها و مواد معدنی بکاررفته شده جهت فرآوری چرم نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

کرومیت، تنها کانی کروم دار، در ایالات متحده اولین بار در حدود سال 1808 در مزرعه ایزاک جونیور تایسون (Isaac Tyson, Jr) درست در شمال شهربالتیمور ایالت مریلند کشف گردید. کانسارهای پراکنده کروم در منطقه ای از شمال شرق مریلند و جنوب شرق پنسیلوانیا تقریباً منبع تمامی کروم تولیدی دنیا بین سال های 1950 تا 1928بودند. با اینکه ایالات متحده منابع کوچکی از کروم را در اختیار دارد (عمدتاً در ایالت اورِگِن ) اما در حال حاضر تنها منبع عرضه داخلی کروم در ایالات متحده از طریق بازیافت می باشد. کمپلکس استیل واتر (Stillwater) در ایالت مونتانا نیز میزبان منابع کروم همراه با پلاتینیم و نیکل منابع می باشد.

رنگ زرد اتوبوس مدرسه که به خاطر رنگدانه های کرومی آن در اصل زرد کرومی نامیده می شود، از سال 1939 به این خاطر که حروف مشکی حک شده روی رنگ زرد اتوبوس ها در نیمه تاریکی صبحگاهی به راحتی قابل خواندن است، برای استفاده مدارس در آمریکای شمالی انتخاب گردیده است (تصویر ازcommerce.gov )

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه بیستم مرداد 1392ساعت 12:29  توسط هومن حاجی کریمی  | 

ژرف پیمای " ترییِست " در سال 1960 دو آبنورد را به اعماق "گودال چلنجر" برد

در 23 ژانویه سال 1960 (شنبه 2دوم بهمن سال 1338 )، دان والش (Don Walsh) و جاکوب پیکارد (Jacques Piccard) سوار بر ژرف پیمای " ترییِست " به سمت عمیق ترین قسمت اقیانوس یعنی "گودال چلنجر" واقع در درازگودال ماریانا (Mariana Trench)، پائین رفتند.

سال 2010، پنجاهمین سالگرد این سفر فوق العاده بود.

این عکس که به حدود سال های59- 1958 بر می گردد، ژرف پیمای ترییِست را در حال بیرون کشیده شدن از آب نشان می دهد.     ( عکس از مرکز تاریخ نیروی دریایی ایالات متحده)

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم مرداد 1392ساعت 11:29  توسط هومن حاجی کریمی  | 

اطلاعاتی در خصوص کاربردها، منابع، عرضه، تقاضا و میزان تولید نیکل

چاپ مجدد از برگه اطلاع رسانی (Fact Sheet) سازمان زمین شناسی ایالات متحده مارس 2012، برگردان مطلب از انگلیسی به فارسی از هومن حاجی کریمی، تیر 92

نیکل چیست؟

نیکل فلزی سفید نقره ای می باشد که اساساً جهت ساختن فولاد زنگ نزن و دیگر آلیاژهایی که  بطور قوی تر و بهتری قادربه مقاومت در دماهای بسیار بالا و محیط های فرساینده اند، بکار گرفته می شود. نیکل اولین بار به عنوان فلزی منحصر به فرد در سال 1751 بوسیله بارون اَکسِل فردریک کرونستِد (Baron Axel Fredrik Cronstedt) کانی شناس و شیمی دانی سوئدی شناسایی گردید. او در ابتدا این عنصر را کوپفِرنیکل (kupfernickel) نامید به این دلیل که این عنصر در سنگی که شبیه به سنگ معدن مس (kupfer : کوپفر) بود یافت گردید و به این دلیل که معدنکاران تصور می نمودند "اروح خبیث" (نیکل) در درون سنگ، استخراج مس را از آن دشوار می سازند.

نیکل، یک عنصر حیاتی کمیاب برای برخی از حیوانات می باشد. برخی از انسان ها به نیکل حساسیت دارند و ممکن طی تماس با آن دچار درماتیت های تماسی (contact dermatitis) گردند. اگرچه بسیاری از آلیاژهای نیکل، مانند فولاد زنگ نزن سبب مشکلات سلامتی نمی گردند اما به منظور حصول اطمینان از سلامت افرادی که در حال کار با ترکیبات خاص نیکل و حتی نیکل به شکل فلزی می باشند، اقدامات احتیاطی ویژه باید مدنظر قرار گیرد به این خاطر که آنان به عنوان مسبب سرطان شناخته شده اند.

آلیاژهای نیکل در تیغه های توربین ها و دیگر اجزاء موتورهای جت یعنی جاهایی که دما به 370 درجه سلسیوس (700 درجه فارنهایت) و فشار به 40 اتمسفر می رسد، بکار گرفته می شوند (تصویر از ناسا)

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه دوازدهم مرداد 1392ساعت 10:59  توسط هومن حاجی کریمی  | 

تولید الماس که زمانی در آفریقا متمرکز بود امروزه در کشورهایی در سرتاسر جهان انجام می پذیرد.

سازمان زمین شناسی ایالات متحده، تولید الماس در هفده کشور در سال های 2011 و 2012 را گزارش نمود. این نقشه به طور واضحی نشان می دهد که تولید الماس در بخش های گوناگونی از جهان صورت پذیرفته است. (نقشه از Map by Geology.com and MapResources، داده ها از خلاصه تولیدات معدنی سازمان زمین شناسی ایالات متحده )

لطفاً جهت مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه نهم مرداد 1392ساعت 12:31  توسط هومن حاجی کریمی  | 

فلوریت (فلوئوراسپار)

یک کانی صنعتی با اهمیت که در بسیاری از فرآیندهای شیمیایی، سرامیک سازی و متالورژی مورد استفاده قرار می گیرد

این عکس چندین بلور کوبیک (مکعبی) زیبای فلوریت را در همراهی با بلورهای پیریت (که به ندرت روی سطح فلوریت شکل می گیرند) نشان می دهد. فلوریت معمولاً به صورت بلورهای کوبیک یافت می گردد اما بلورهایی به رنگ آبی، غیرمعمولند. رنگ آبی می تواند بواسطه جانشینی مقادیری اندک از ایتریم (yttrium) به جای کلسیم در ساختار بلورین فلوریت ایجاد گردد. (عکس از Giovanni Dall'Orto)

لطفاً جهت مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم مرداد 1392ساعت 11:27  توسط هومن حاجی کریمی  | 

تقدیم به استاد عزیزم پروفسور ویلیام دبلیواَتکینسون

It is dedicated to Professor William W.Atkinson,Jr, for his kindness and devotion, and for his endless support; his selflessness will always be remembered.

فلدسپارپلاژیوکلازی با یک بازی رنگِ رنگین کمانی که اغلب به عنوان سنگ جواهر بکار می رود

سنگ جواهر لابرادوریت که در حال نمایش یک بازی رنگ رنگین کمانی لابرادورسان  می باشد (عکس از Joanna-Palys)

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و هفتم تیر 1392ساعت 21:50  توسط هومن حاجی کریمی  | 

بسیاری از آب های بسته بندی، محصولاتی مرتبط با زمین شناسی اند: آب های معدنی، آب آرتزین، آب چشمه، آب زیرزمینی، آب گازدار

بطری های آب قدیمی: برخی از اولین آب های بسته بندی، در بطری های شیشه ای مرغوب و رنگین به فروش می رسیدند. این بسته بندی های بخصوص، حسی از مرغوبیت و تجمل را پدید می اوردند که قیمت بالای آنها را توجیه می نمود (تصویر از BLM)

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب"کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه بیست و یکم تیر 1392ساعت 9:51  توسط هومن حاجی کریمی  | 

تقدیم به یزدان، الماس زندگیم

محبوبترین گوهر، سخت ترین ماده شناخته شده، گستره ای اعجاب انگیز از کاربردها


یک بلور الماس سبزرنگ. این رنگ و شکل بلورین کوبیک، طبیعی اند. بسیاری از بلورهای الماس کوبیک (cubic) یا هشت ضلعی اند (octahedral). این الماس حدود 4 میلیمتر قطر دارد و مناسب برای مصارف صنعتی می باشد.

برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب کلیک" نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه چهاردهم تیر 1392ساعت 12:6  توسط هومن حاجی کریمی  | 

هفته نامه کانادایی "معدنکار شمالی" (The Northern Miner)

هفته سوم فوریه سال 2013 شماره 99

نگاهی عمیق تر به زمین شناسی اقتصادی

نویسنده مقاله : آنتونی واکارو (Anthony Vaccaro)

آیا تاکنون چنین احساسی به شما دست داده که سرتاپا مجذوب سخنان زمین شناسی بشوید که در خصوص سنگ هایی در پروژه های مورد علاقه معدنکاری شما صحبت می کند؟

 در این زمینه شما تنها نیستید. جمع کثیری از دست اندرکاران صنعت (از دلالان و کارمندان دفتری در شرکت های معدنی گرفته تا سرمایه گزاران و حتی زمین شناسان جوان) ممکن است غرق در آن احساس شوند زمانیکه پای زمین شناسی اقتصادی به میان می آید.

استاد بازنشسته مرکز هدفمندکردن اکتشاف (Centre for Exploration Targeting) دانشگاه وِسترن استرالیا و کهنه کار صنعت معدنکاری، دیوید گروز (David Groves) حس شما را درک نموده و سعی در کمک به شما دارد. بدین منظور او با شرکت مارکت موشن مدیا (Market Motion Media) و بخش تحقیقات کانسارهای معدنی دانشگاه بریتیش کلمبیا گروهی تشکیل داده است تا دوره ای آموزشی تحت عنوان "چارچوبی زمین شناسانه برای تجارت اکتشاف و معدنکاری" (The Geological Framework for the Business of Exploration and Mining) را در اول و دوم مارس ، درست پیش ازهمایش انجمن کاوشگران و توسعه دهندگان کانادا(the Prospectors and Developers Association of Canada)، در تورنتو ارائه نماید.

پروفسور زمین شناس دیوید گرووز


لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه هفتم تیر 1392ساعت 22:55  توسط هومن حاجی کریمی  | 

سنجش سریع سختی برای صحرا و کلاس درس

مقیاس سختی موس چیست؟

یکی از مهم ترین آزمون های شناسایی کانی ها، سنجش سختی موس می باشد. این سنجش، مقاومت یک کانی را در برابرخراشیدگی بوسیله ده کانی که به عنوان مقیاس سختی موس شناخته می شوند (جدول شماره یک) مورد قیاس قرار می دهد. این سنجش به این علت سودمند است که اغلب نمونه ها از یک کانی، سختی مشابه دارند. این امر سختی را یک خصوصیت تشخیصی قابل اطمینان برای اغلب کانی ها می گرداند.

فردریک موس (Friedrich Mohs) کانی شناسی آلمانی، این مقیاس را در سال 1812بوجود آورد. او ده کانی را با تفاوت سختی بارز از یک کانی خیلی نرم (تالک) تا یک کانی بسیار سخت (الماس) انتخاب نمود. به استثنای الماس، این کانی ها نسبتاً معمولی بوده و فراهم آوردن آنها آسان می باشد.

یک بسته (کیت) سنجش سختی آزمایشگاهی که حاوی: 1- تالک 2- ژیپس 3- کلسیت 4- فلوریت 5- آپاتیت 6- ارتوکلاز(فلدسپار) 7- کوارتز 8- توپاز 9- کرندوم می باشد. الماس به منظور کاستن از هزینه، در اغلب بسته ها موجود نیست. به علاوه اینکه یک نمونه الماس به حدی کوچک خواهد بود که نیاز است تا آنرا درون دستگیره ای (handle) قرار داد تا قابل بکارگیری باشد.

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه یکم تیر 1392ساعت 23:55  توسط هومن حاجی کریمی  | 

تقدیم به همسر عزیزم مهسا

گوهری بسیار محبوب و کانی ای با سختی 8 در جدول سختی موس

توپاز چیست؟

توپاز یک کانی سیلیکاتی است که اغلب در سنگ هایی آذرین با ترکیب فِلسیک یافت می گردد. این کانی همچنین در برخی از رگه های هیدروترمالی و سنگ های آلتره شده هیدروترمالی پیرامون آنها نیز یافت می گردند. توپاز کانی ای معمول در پگماتیت هاست و همچنین در حفرات ریولیت آندزیت یافت می گردد. به ندرت توپاز در سنگ های دگرگونی مانند شیست یا کوارتزیت نیز یافت می گردد. توپاز یک کانی فراوان نیست اما در سرتاسر جهان در سنگ هایی که در بالا ذکر گردید بوجود می آید.

در قیاس با دیگر کانی ها، توپاز در برابر هوازدگی و فرسایش رودخانه ای نسبتاً مقاوم است. این ویژگی ها سبب می گردد تا بتوان آنرا در رسوبات رودخانه ای ناشی از هوازدگی سنگ های محتوی توپازیافت. توپاز گهگاهی بوسیله معدنکاری پلاسرها تولید می شود.

توپازی مصنوعی که به فرم پَخ تراش، برش خورده است. این نمونه ساخته شده در روسیه 12.05 قیراط وزن دارد و اندازه آن 14 در 11 میلی متر می باشد.

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه بیست و پنجم خرداد 1392ساعت 14:39  توسط هومن حاجی کریمی  | 

این گوهر بیش از هزاران سال است که با یاقوت و یاقوت کبود اشتباه گرفته می شود

اسپینل در گستره وسیعی از رنگ ها ایجاد می شود. قرمز براق و آبی سیر نمونه هایی فوق العاده می باشند. درک این مسئله که چگونه تریدرهای اولیه گوهرها برای بیش از هزاران سال اسپینل را با یاقوت و یاقوت کبود اشتباه می گرفتند، آسان است. (عکس از Rob Lavinsky, iRocks.com)

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و یکم خرداد 1392ساعت 16:11  توسط هومن حاجی کریمی  | 

تالک چیست؟ چگونه شکل می گیرد؟ چگونه بکار می رود؟

تالک: یک کانی در زندگی روزمره شما

اغلب افراد با کانی تالک آشنا هستند. این کانی می تواند به صورت پودری سفید که در بسیاری جاها مشهور به "پودر تالک یا پودر طلق" (talcum powder) است، درآید. پودر تالک توانایی جذب رطوبت، جذب روغن ها، جذب بوها را داشته و نیز توانایی خدمت به عنوان روانکننده و ایجاد اثر قابض روی پوست انسان ها را دارد. چنین ویژگی هایی پودر تالک را جزئی با اهمیت در بسیاری از پودرهای بچه، پودرهای غذایی، پودرهای کمک های اولیه و گستره ای از مواد آرایشی می سازد.

فرمی دیگری از تالک یعنی "سنگ صابون" نیز بسیار شناخته شده است. این سنگ نرم که به آسانی تراشیده می شود، برای هزاران سال است که در ساخت مواد تزئینی و اشیاء کاربردی بکار رفته است. این سنگ همچنین برای ساختن تندیس ها، جام ها، روکش کابینت ها (countertops)، وان دستشویی، دیواره های آتشدان ها (hearths)، چُپُق ها (pipe bowls) و بسیاری اشیاء دیگر مورد استفاده قرار می گیرد.

اگرچه پودر تالک و سنگ صابون هستند بیشترین کاربرد قابل مشاهده تالک را به خود اختصاص می دهند اما این تنها بخش کوچکی از بیشمار کاربرد تالک به حساب می آید بدین معنا که کاربردهای پنهان آن بسیار بیشتراز کاربردهای قابل مشاهده تالک می باشند. خصوصیات منحصر به فرد تالک آن را جزئی پراهمیت برای ساختن سرامیک، رنگ، کاغذ، پوشش های سقف، پلاستیک ها، لاستیک ها (rubber)، حشره کش ها و بسیاری ار محصولات دیگر می گرداند.

تالک در گستره وسیعی از محصولاتی که ما آنها هر روزه آنها را می بینیم، به کار می رود. تالک جزئی بسیار مهم در لاستیک، پرکننده و سفیدکننده در رنگ ، عامل پرکننده و براق کننده در کاغذهای با کیفیت بالا و جزئی اصلی در بسیاری از انواع مواد آرایشی می باشد. (تصویراز MorePixels, Mark Wragg, Franz-W. Franzelin and High Impact Photography)

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه هجدهم خرداد 1392ساعت 11:0  توسط هومن حاجی کریمی  | 

تقدیم به دوست عزیزم دکتر کامبیز محرابی

منبعی مهم از لیتیم با خلوص بالا و گوهری جذاب برای کلکسیونرها

اسپودومن چیست؟

اسپودومن یک کانی پیروکسن است که تقریباً تنها در پگماتیت های گرانیتی یافت می گردد. ترکیب شیمیایی این کانی LiAlSi2O6 است اما گهگاهی در آن مقادیر ناچیزی سدیم جایگزین لیتیم می شود. اسپودومن معمولاً در پگماتیت های غنی از لیتیم به همراه با دیگر کانی های لیتیم مانند لِپیدولیت، یوکریپتیت (eucryptite) و پتالیت (petalite) یافت می گردد. در ادبیات تاریخی اغلب نام "تریفان" (triphane) به اسپودومن داده شده است.

اسپودومن شفاف تا نیمه شفاف با رنگ های جذاب صورتی، زرد یا سبز گاهاً به شکل پخ تراش یا کوژتراش برش خورده و یا اینکه برای ساختن سنگ ها نیمه قیمتی (tumbled stones) بکار می رود. رخ کامل آن سبب می گردد که کاربرد آن را در جواهر سازی محدود می گرداند زیراکه تاب مقاومت در برابرصیقل کاری شدید و عمل آوری (handling) را ندارد. اسپودومن عمدتاً " گوهرکلکسیونرها" است. در این تصویر، قطعات بزرگتر اسپودومن حدوداً سه سانتی متر بزرگی دارند.

برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه چهاردهم خرداد 1392ساعت 10:55  توسط هومن حاجی کریمی  | 

پومیس یا سنگ پا چیست؟

پومیس، سنگی است آذرین به رنگ روشن و به شدت متخلخل که در زمان فوران های آتشفشانی انفجاری شکل می گیرد. این سنگ به عنوان آگرگات در بتن سبک، به عنوان آگرگات محوطه سازی (landscaping aggregate) و به عنوان ساینده در گستره ای از محصولات صنعتی و مصرفی بکار می رود. بسیاری از نمونه های آن تخلخلی زیاد دارند به حدی که می توانند روی آب شناور بمانند تا اینکه به آرامی غرقاب گردند.

پومیس یا سنگ پا: این نمونه بافت متخلخل کف مانند (frothy vesicular texture) پومیس را نشان می دهد. پومیس، وزن مخصوصی کمتر از یک داشته و روی آب شناور خواهد شد. بزرگی این نمونه 5 سانتی متر می باشد.

برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید



ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه یازدهم خرداد 1392ساعت 16:33  توسط هومن حاجی کریمی  | 

خبری که در ژوئن سال 2008 بوسیله بنیاد ملی علوم منتشر شد. برگردان مطلب از انگلیسی به فارسی: هومن حاجی کریمی، خرداد 92

محققان، ادخال های عناصر گروه پلاتین (PGE) را در میان حدود 20 الماس جمع آوری شده در نزدیکی کمپلکس بوشولد در آفریقای جنوبی مورد مطالعه قرار دادند. این کمپلکس وسیع، صدها کیلومتر وسعت دارد و یکی ازمعدود مکان هایی در جهان می باشد که در آن عناصر گروه پلاتین به مقادیری کافی برای معدنکاری یافت می گردند. کمپلکس بوشولد همچنین بسیار مسن (زمین شناسان سن آنرا بیش از 2 میلیارد سال تخمین می زنند) بوده و بواسطه تبلور ماگمای بوشولد در یک اتاق ماگمایی عظیم پوسته ای شکل گرفته است. این محققان، عناصر گروه پلاتین در این الماس ها را حتی با آنالیز دانه هایی به کوچکی چند میکرو گرم مورد بررسی دقیق قرار دادند. آنها در یافتند که امضاهای ایزوتوپیک (isotopic signatures) گروه پلاتین در الماس ها و کانه های موجود در کمپلکس بوشولد مطابقت دارند. این تطابق نشان می دهند که برخلاف آنچه قبلاً تصور می گردید، منبع اصلی پلاتین بوشولد باید جبه باشد و نه پوسته سقوط کرده به درون اتاق ماگمایی. ( باتشکراز: زینا دِرِتِسکی، بنیاد ملی علوم)

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه هفتم خرداد 1392ساعت 8:25  توسط هومن حاجی کریمی  | 

تقدیم به دوست عزیزم "سالار شایگان"

نمونه هایی که با تجربه ترین زمین شناسان را به چالش خواهند کشید!

دشوارترین سنگ ها برای شناسایی، نمونه هایی هستند که کودکان آنها را می یابند.

حاضرم شرط ببندم که حتی اگر شما متبحرترینِ افراد در شناسایی سنگ ها باشید، منطقه ای در نزدیکی خانه شما وجود دارد که مهارت های شناسایی نمونه دستی شما در آنجا می تواند در تنگنای آزمونی دشوار قرار گیرد. این منطقه نه یک رخنمون ماده معدنی بلکه یک مدرسه ابتدایی محلی است. در آنجا با یک تنوع جالب از سنگ هایی که قادر به شناسایی تعداد زیادی از آنها نیستید، مواجه خواهید شد. مهم نیست که تاکنون چند واحد سنگ شناسی پاس کرده یا اینکه روی چند رخنمون معدنی کارکرده اید. احتمالاً بوسیله چیزهایی که دانش آموزان با خود خواهند آورد، غافلگیر خواهید شد.

سنگ های گردشده، براق و رنگین، توجه کودکان را جلب خواهد کرد. چند تا از چنین نمونه هایی را می توانید در یک نظر شناسایی کنید؟ (تصویر از iStockphoto / Simon Smith  )


لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه پنجم خرداد 1392ساعت 8:0  توسط هومن حاجی کریمی  | 

سنگ خورشید

سنگ خورشید تحت عنوان "فلدسپات آونتورسان" (aventurescent feldspar) نیز شناخته می شود زیراکه برخی نمونه های آن حاوی ادخال های بازتابنده نورند و برقی درخشان را ایجاد می نمایند.

]کلمه آونتورین (Aventurine) و آونتورسانی (Aventurescence) از واژه ایتالیایی "اِوِنتورا یا اِوِنچورا" (a ventura) به معنای "با شانس" مشتق گردیده است. این کلمه به کشف شانسی شیشه آونتورین یا گلد استون در چندین مکان در قرن هجدهم اشاره دارد.[

شکل شماره 1- نمایی نزدیک از یک "سنگ خورشید کوژتراش" شده. در قسمت بالای تصویر، برق زیبایی از آورنتورسانی که بواسطه بازتاب نور از صفحات بسیار کوچک درونگیرهای مس در میان سنگ ایجاد گردیده است، دیده می شود.

لطفاً برای مطالعه ادامه متن روی "ادامه مطلب" کلیک نمائید


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  جمعه سوم خرداد 1392ساعت 8:44  توسط هومن حاجی کریمی  | 

مطالب جدیدتر
مطالب قدیمی‌تر